Kabinet verwijst pgb-budgethouders naar SVB bij zzp-inhuur

Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie heeft verduidelijkt dat particulieren met een persoonsgebonden budget (pgb) zzp'ers mogen blijven inhuren mits de samenwerking goed is vormgegeven. Het kabinet brengt geen extra voorbeeldcasussen uit om verduidelijking te bieden over schijnzelfstandigheid. Budgethouders met twijfels over hun zorgovereenkomst worden door de overheid verwezen naar de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voor individueel advies.

Wat er precies verandert

In een Kamerbrief van 27 oktober reageerde minister Aartsen op vragen van Kamerlid André Flach (SGP). Volgens cijfers van het CBS uit de brief waren er in 2023 onder de Jeugdwet, de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in totaal 277.970 zorgovereenkomsten. Daarvan waren er 17.140 gesloten met een zzp'er, wat neerkomt op 6,2 procent. Zoals beschreven door Zipconomy zien de ministeries van SZW en VWS af van het uitwerken van nieuwe voorbeeldcasussen. Volgens de minister levert dat weinig extra houvast op omdat elke privésituatie anders is. Op Rijksoverheid.nl blijft enkel één bestaande casus staan.

Het risico op schijnzelfstandigheid speelt wanneer er sprake is van een overeenkomst van opdracht waarin feitelijk gezag aanwezig is. Wanneer een opdrachtgever werktijden vastlegt, het werk controleert of aanwijzingen geeft over de exacte uitvoering, kan er sprake zijn van een dienstbetrekking. De Eerste Kamer nam op 22 september de Wet aanpassing Regeling dienstverlening aan huis aan. Deze wet geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026 voor pgb-zorgverleners. Hierdoor krijgt een opdrachtgever die als werkgever wordt aangemerkt te maken met loonheffingen, verplichte verzuimbegeleiding en 104 weken loondoorbetaling bij ziekte. De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volledig, waarbij over 2025 geen boetes en over 2026 geen verzuimboetes worden opgelegd.

Wat dit betekent voor jou

Hoewel deze regelgeving specifiek ingaat op zorgverleners en pgb-houders, laat de situatie zien hoe de overheid kijkt naar het verschil tussen een zelfstandige en een werknemer. Als coach, trainer of adviseur werk je wellicht ook voor particulieren of kleine opdrachtgevers die geen eigen juridische afdeling hebben. Wanneer jouw klant bepaalt hoe, wanneer en waar jij je training of coaching geeft, ontstaat er snel de schijn van gezag.

Werk je met een vast maandelijks tarief per klant, dan kan het verstandig zijn te kijken naar je prijsstructuur via prijs bepalen zonder uurtarief. Als je aantoont dat je voor meerdere opdrachtgevers werkt en je eigen methodiek hanteert, versterk je jouw positie als zelfstandig ondernemer. Stap je over van uurtje-factuurtje naar een vast pakket, bekijk dan de mogelijkheden van van uren naar aanbod om jouw zelfstandigheid in opdrachten helder te waarborgen.

Wat je nu kunt doen

1. Behoud de regie over je werkwijze: bepaal altijd zelf op welke manier je jouw coaching of advies invult en voorkom dat opdrachtgevers je directe instructies geven over de uitvoering.
2. Werk voor verschillende klanten: zorg dat je niet afhankelijk bent van één opdrachtgever en toon met meerdere klanten aan dat je als zelfstandig ondernemer actief bent.
3. Gebruik een heldere overeenkomst: leg de afspraken vooraf schriftelijk vast in een overeenkomst van opdracht waarin duidelijk staat dat er geen sprake is van een werkgeversrelatie.